National:
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రజాగళమే కీలకం.. ఆందోళనలకు స్పష్టమైన లక్ష్యం అవసరం!
Newsminute24 / P. Sandeep ✍🏽
ప్రజాస్వామ్యంలో నిరసన అనేది ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా వినిపించే స్వరం మాత్రమే కాదు.. పాలకులు తమ నిర్ణయాలను సమీక్షించుకోవాలనే ప్రజల ఆకాంక్షకు ప్రతిరూపం. అయితే ఆ నిరసనకు స్పష్టమైన లక్ష్యం, బాధ్యతాయుతమైన నాయకత్వం, ప్రజాస్వామ్య పరిధిలోనే పోరాడే నిబద్ధత కూడా అవసరం. లక్ష్యం పక్కదారి పడితే ప్రజా ఉద్యమం బలహీనపడుతుంది. ప్రజల అసంతృప్తిని అర్థం చేసుకోకుండా పాలకులు అణచివేత మార్గాన్ని ఎంచుకుంటే ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థపై విశ్వాసం దెబ్బతింటుంది.
దేశ రాజధాని ఢిల్లీలో ఇటీవల చోటుచేసుకున్న నిరసనలు ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలోని కీలక ప్రశ్నలను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చాయి. ఎన్నికల వ్యవస్థ పనితీరు, ఓటర్ల జాబితాల్లో అవకతవకల ఆరోపణలు, ఎన్నికల సంఘం జవాబుదారీతనం వంటి అంశాలపై ఆందోళనలు రాజకీయ వర్గాలతోపాటు యువత దృష్టిని ఆకర్షించాయి. అయితే ఏ ఉద్యమానికైనా ప్రజల నుంచి లభించే మద్దతును నిలబెట్టుకోవాలంటే కేవలం ఆవేశం సరిపోదు. నిర్దిష్టమైన కార్యాచరణ, సాధించాల్సిన లక్ష్యాలపై స్పష్టత కూడా అవసరం.
ఉద్యమ లక్ష్యం మారితే ప్రయోజనం ఎవరికి?
ప్రజాస్వామ్యంలో ఎన్నికల ప్రక్రియపై సందేహాలు వ్యక్తమైనప్పుడు వాటిని నివృత్తి చేయాల్సిన బాధ్యత సంబంధిత సంస్థలపై ఉంటుంది. ఓటర్ల జాబితాల సవరణలో లోపాలున్నాయనే ఆరోపణలు వచ్చినప్పుడు వాటిని నిర్లక్ష్యం చేయడం కంటే పారదర్శకమైన విచారణ ద్వారా వాస్తవాలను వెల్లడించడం సముచితం. ఎన్నికల వ్యవస్థపై ప్రజలకు నమ్మకం ఉండటం ప్రజాస్వామ్య ఆరోగ్యానికి అత్యవసరం.
అయితే ఒక అంశంపై మొదలైన ఉద్యమం క్రమంగా ప్రభుత్వ మార్పు వంటి విస్తృత రాజకీయ లక్ష్యాలవైపు మళ్లితే దాని అసలు ఉద్దేశం మరుగునపడే ప్రమాదం ఉంది. నిర్దిష్టమైన సమస్యకు పరిష్కారం కోరే పోరాటం, అధికార మార్పును లక్ష్యంగా చేసుకున్న రాజకీయ ప్రచారం రెండూ ఒకటి కావు. వాటి మధ్య తేడాను ఉద్యమ నాయకత్వం గుర్తించాలి.
ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించడం ప్రజాస్వామ్య హక్కు. అధికారంలో ఉన్నవారిని ప్రశ్నించడం పౌరుల బాధ్యత కూడా. కానీ ఏ రాజకీయ మార్పుకైనా ప్రజల తీర్పే అంతిమ ప్రమాణం. వీధుల్లోని నిరసనలు ప్రజాభిప్రాయాన్ని ప్రతిబింబించవచ్చు. అయితే ఎన్నికల ద్వారా లభించే ప్రజా తీర్పుకు అవి ప్రత్యామ్నాయం కావు.
యువత అసంతృప్తిని తేలిగ్గా తీసుకోవద్దు
నేటి యువత విద్య, ఉపాధి, పరీక్షల నిర్వహణ, ప్రభుత్వ సంస్థల పనితీరు వంటి అంశాలపై స్పష్టమైన సమాధానాలను కోరుతోంది. పరీక్షల్లో లోపాలు, నియామకాల ఆలస్యం, పరిపాలనా వైఫల్యాలపై ఆగ్రహం వ్యక్తం చేస్తున్న యువతను రాజకీయ ప్రత్యర్థులుగా మాత్రమే చూడటం పాలకులకే నష్టం కలిగిస్తుంది.
ప్రతి నిరసన వెనుక కుట్ర ఉందని, ప్రతి విమర్శ వెనుక విదేశీ శక్తుల ప్రమేయం ఉందని భావించడం సమస్యకు పరిష్కారం కాదు. ఆరోపణలకు ఆధారాలుంటే వాటిని వెల్లడించాలి. నిజంగా లోపాలుంటే సరిదిద్దాలి. ప్రజలు అడిగే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పకుండా విమర్శకుల ఉద్దేశాలపైనే దృష్టి పెట్టడం ద్వారా సమస్యలు పరిష్కారం కావు.
యువతను ఆకట్టుకోవడానికి సామాజిక మాధ్యమాల్లో చురుగ్గా ఉండటం మాత్రమే సరిపోదు. వారి సమస్యలను వినడం, ప్రభుత్వ విధానాలపై వివరణ ఇవ్వడం, తప్పులు జరిగితే బాధ్యత వహించడం ద్వారానే పాలకులు విశ్వసనీయతను సంపాదించుకోగలరు.
శాంతియుతంగా నిరసన తెలిపే హక్కు ప్రజాస్వామ్యానికి ప్రాణాధారం. అదే సమయంలో ప్రజా భద్రత, శాంతిభద్రతలను కాపాడటం ప్రభుత్వ బాధ్యత. ఈ రెండు అవసరాల మధ్య సమతుల్యత పాటించడమే పరిపక్వ ప్రజాస్వామ్యానికి గుర్తింపు.
అనుమతులు, భద్రతా పరిమితులు, ప్రజా రవాణాకు కలిగే ఇబ్బందులు వంటి అంశాలను పరిగణనలోకి తీసుకొని నిరసనలకు స్పష్టమైన నిబంధనలు విధించవచ్చు. కానీ ఆందోళనకారులను విచక్షణారహితంగా నిర్బంధించడం, శాంతియుత నిరసనలను అణచివేసే ధోరణి ప్రదర్శించడం ప్రజల్లో మరింత అసంతృప్తికి దారితీయవచ్చు.
చట్టాన్ని ఉల్లంఘించినవారిపై చర్యలు తీసుకోవడం సమర్థనీయమే. అయితే అలాంటి చర్యలు చట్టబద్ధంగా, అవసరానికి అనుగుణంగా, వివక్షకు తావులేకుండా ఉండాలి. ప్రభుత్వాన్ని విమర్శించినందుకు ఒక విధంగా, ప్రభుత్వానికి అనుకూలంగా వ్యవహరించినందుకు మరో విధంగా చట్టాన్ని అమలు చేస్తే వ్యవస్థపై విశ్వాసం తగ్గుతుంది.
విశ్వసనీయతే ప్రజాస్వామ్యానికి పునాది
ఎన్నికల సంఘం వంటి రాజ్యాంగబద్ధ సంస్థల స్వతంత్రత, పారదర్శకత అత్యంత కీలకం. ఎన్నికల నిర్వహణపై ఎలాంటి అనుమానాలు తలెత్తినా వాటిని తగిన ఆధారాలతో పరిశీలించి ప్రజలకు స్పష్టత ఇవ్వాలి. ఆరోపణలు చేసినవారు ఆధారాలు సమర్పించాలి. సంబంధిత సంస్థలు వాటికి సమాధానాలు ఇవ్వాలి. అవసరమైతే స్వతంత్ర విచారణకు అవకాశం కల్పించాలి.
అదే సమయంలో ఆరోపణలు వచ్చినంత మాత్రాన ఎవరినీ దోషిగా నిర్ధారించలేం. విచారణకు ముందే పదవుల నుంచి తొలగించాలని డిమాండ్ చేయడం కంటే, చట్టబద్ధమైన ప్రక్రియ ద్వారా వాస్తవాలను వెలికితీయడం ప్రజాస్వామ్యానికి మేలు చేస్తుంది.
ఎన్నికల వ్యవస్థపై విశ్వాసం దెబ్బతింటే దాని ప్రభావం ఒక్క పార్టీకి మాత్రమే పరిమితం కాదు. ప్రజాస్వామ్య ప్రక్రియ మొత్తంపైనా పడుతుంది. అందుకే అధికార పక్షమైనా, ప్రతిపక్షమైనా ఎన్నికల వ్యవస్థ విశ్వసనీయతను కాపాడటంలో బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి.
కావాల్సింది దిశ.. బాధ్యత
ప్రజల అసంతృప్తిని ఉద్యమంగా మలచడం ఒక బాధ్యత అయితే, దాన్ని నిర్మాణాత్మకమైన మార్పు దిశగా నడిపించడం అంతకంటే పెద్ద బాధ్యత. ఉద్యమ నాయకులు ప్రజల ఆగ్రహాన్ని రాజకీయ ప్రయోజనాల కోసం మాత్రమే వినియోగిస్తే దీర్ఘకాలంలో విశ్వసనీయతను కోల్పోతారు. మరోవైపు, ఉద్యమాలను కేవలం రాజకీయ కుట్రలుగా చిత్రీకరించే పాలకులు ప్రజల్లోని అసలు సమస్యలను విస్మరించే ప్రమాదం ఉంది.
ప్రజాస్వామ్యంలో ప్రభుత్వం, ప్రతిపక్షం, పౌర సమాజం, రాజ్యాంగ సంస్థలు పరస్పరం జవాబుదారీగా ఉండాలి. ప్రభుత్వాలు ప్రశ్నలకు సమాధానాలు చెప్పాలి. ప్రతిపక్షాలు ఆధారాలతో విమర్శలు చేయాలి. ఉద్యమకారులు తమ లక్ష్యాలను స్పష్టంగా ప్రకటించాలి. ప్రజా సమస్యలను పరిష్కరించడమే రాజకీయాల ప్రధాన ఉద్దేశమనే విషయాన్ని అన్ని పక్షాలూ గుర్తుంచుకోవాలి.
ప్రజల ప్రశ్నలను అణచివేయడం ద్వారా అసంతృప్తిని తొలగించలేం. అలాగే స్పష్టమైన లక్ష్యం లేని ఆందోళనలతో వ్యవస్థలో శాశ్వత మార్పును తీసుకురాలేం. ప్రజాస్వామ్యానికి కావాల్సింది అంధ విధేయత కాదు.. బాధ్యతాయుతమైన ప్రశ్నలు, నిర్బంధం కాదు పారదర్శకమైన పాలన.అధికార పోరాటం మాత్రమే కాదు.. ప్రజా సమస్యలకు పరిష్కారం. ప్రజల గొంతుకను వినడం, వ్యవస్థల జవాబుదారీతనాన్ని నిర్ధారించడం, రాజ్యాంగ విలువలను కాపాడటం ద్వారానే ప్రజాస్వామ్యం బలోపేతమవుతుంది.
